English summary
Julianadorp
20191109nwardv8907.jpg
20191109nwardv8932.jpg
20191109nwardv8949.jpg

Julianadorp, in de kop van Noord-Holland, ligt tussen de Noordzee in het westen en het Noord-Hollands Kanaal in het oosten. Aan de zuid- en noordzijde wordt het dorp begrensd door open polderland met bollenvelden. Het dorp maakt deel uit van de gemeente Den Helder en telt naast de 15.000 inwoners vele toeristen die het hele jaar door aan de kust verblijven.


Julianadorp is stapsgewijs ontwikkeld. Voor het agrarische dorp, gesticht in 1909, legde Pieter Loopuyt als eerste particuliere eigenaar van polder De Koegras de eerste steen. In de jaren 70 en 80 werden grootschalige nieuwe (bloemkool)wijken ontwikkeld. De bouw van deze wijken was onderdeel van een plan om de beoogde bevolkingsgroei van Den Helder met 150.000 mensen op te vangen. Van het plan werd alleen de zuidelijke uitbreiding gerealiseerd, waardoor Julianadorp nog steeds los ligt van Den Helder.

Een volgende ontwikkeling, medio jaren 70, was de toevoeging van Noorderhaven, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Eind jaren 80 zijn grondgebonden woningen toegevoegd op verschillende locaties in het dorp en aan de kuststrook verrezen recreatieparken en een golfterrein. Momenteel wordt de uitbreidingswijk Willem Alexanderhof ontwikkeld. Julianadorp is nu de grootste wijk van Den Helder, 5 km ten zuiden van de bebouwde kom, met een eigen identiteit en behoud van de dorpse cultuur.

De structuur van Julianadorp is door de opeenvolgende ontwikkelingen onsamenhangend geworden. De oudere buurten voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd en met name de uitbreidingen aan de oostkant hebben weinig verbinding met eerder gebouwde buurten. De zee – die zo dichtbij is - wordt niet beleefd in het dorp. Groen en water staan onder druk en er is nauwelijks een relatie met het omringende landschap.


coalitie
Gemeente Den Helder
Woningstichting Den Helder
‘s Heeren Loo Julianadorp
Stichting ONS (Ontspanning, Natuur en Sport) i.o.

jury
Floris Alkemade, Rijksbouwmeester (voorzitter)
Michel Jansen, initiatief ONS (belangen verenigingen en bewoners)
Wiebrand Top, ’s Heeren Loo (Noorderhaven, zorgsector)
Miranda Reitsma, stedenbouwkundige
Joyce Prins, gebiedsmanager gemeente Den Helder

team 1
Richard Koek, Rijnboutt
Roel Wolters, Smartland
Ellen Mettes, Planmaat
Caro Niestijl, Servicewise

team 2
Eva Stache, TEAM DE GROENE BARK
Albert Groothuizen, Groothuizen advies
Jouke van de Werf, Bureau op het Plein
Els Bakker, Bureau op het Plein
Mark Koning, Koning Architect BNA

team 3
Max Augustijn, FABRICations
Eric Frijters, FABRICations
Olv Klijn, FABRICations
Sunna Pfeiffer, Mandaworks
Patrick Verhoeven, Mandaworks

Opgave

De kern van de opgave ligt in de herinrichting van het openbaar domein door het maken van fysieke verbindingen op verschillende schaalniveaus. Deelnemers aan Panorama Julianadorp wordt gevraagd om een concreet, uitvoerbaar voorstel te maken voor logische verbindingen tussen de zee, de duinen, de oude dorpskern en Noorderhaven, met - waar nodig – aantakkingen, zodat de tussenliggende bloemkoolwijken beter worden ontsloten. Dit moet ervoor zorgen dat Julianadorp tot een logisch samenhangend geheel wordt gesmeed; een dorp dat niet geïsoleerd in het landschap ligt, maar daar juist gebruik van maakt. Essentieel is dat de nabijheid van de zee wordt beleefd op een manier die bijdraagt aan de eigen identiteit van Julianadorp.

Aan de deelnemende ontwerpteams wordt gevraagd om:

een stedenbouwkundig masterplan op de schaal van het dorp en omgeving, met bijzondere aandacht voor landschappelijke aspecten en water, binnen de kaders van de concept omgevingsvisie,
een illustratie van het plan op twee plekken (woongebied en overgang naar het buitengebied) waardoor inzicht wordt geboden in de logica van het plan, en
een gedetailleerde verbeelding op het niveau van de buurt.

De coalitie

De coalitie bestaat uit de gemeente, Woningstichting Den Helder, de vestiging Noorderhaven van ’s-Heeren Loo en ONS, een burgerinitiatief van elf sport- en culturele verenigingen. Met de omgevingsvisie Julianadorp, die in december wordt vastgesteld, wordt beoogd perspectief en context te geven aan bewoners en andere betrokken partijen om vaart te maken met hun eigen ambities in dit gebied. De tijd is nu rijp om een verdiepingsslag te maken en samen te werken naar uitvoering. De gemeente heeft structureel €350.000 jaarlijks gereserveerd voor de uitwerking van de omgevingsvisie. Met het winnende team gaan de uitschrijvers in gesprek over de formulering van een vervolgopdracht.

Integraal ontwerpen en slim combineren

Er zijn heel veel urgente opgaven in deze wijk en de gebieden er omheen. Met Panorama Nederland als inspiratiebron voor deze prijsvraag staat niet het ‘moeten’ centraal, maar zoeken we naar de mogelijkheden en naar een gedeeld verlangen als motor voor verandering. Met de inzet van ontwerp- en verbeeldingskracht kunnen de grote maatschappelijke vraagstukken van nu de sleutel zijn voor welkome structurele verbeteringen in de toekomst: rijker, schoner en hechter. Panorama Lokaal doet een beroep op creativiteit, verbeeldingskracht en realiteitszin om deze opgaven slim te combineren en zo winsten te behalen zowel voor de wijk, het buitengebied en de bewoners, bezoekers en ondernemers

impressie

locaties